Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde milletvekillerine yönelik disiplin kurallarının sıkılaştırılması için yeni bir düzenleme üzerinde çalışılıyor. İç Tüzük’te yapılması planlanan değişikliklerle, Genel Kurul’da düzeni bozan vekiller için maaş kesintisinden Meclis’e giriş yasağına kadar uzanan yaptırımlar gündeme geldi.
Edinilen bilgilere göre, TBMM yönetimi Meclis çalışmalarında yaşanan gerginliklerin önüne geçmek amacıyla disiplin mekanizmasını yeniden ele aldı. Özellikle kürsüde hakaret, tehdit, fiziki gerilim ve oturum düzenini aksatan davranışlar için daha caydırıcı cezaların uygulanması hedefleniyor.
Vekiller için hangi cezalar konuşuluyor?
Hazırlık aşamasındaki taslak çalışmalarda milletvekilleri için şu yaptırımlar öne çıkıyor:
- Maaş ve ödeneklerden kesinti
- Belirli süre Genel Kurul oturumlarına katılamama
- Meclis çalışmalarından geçici uzaklaştırma
- TBMM yerleşkesine giriş yasağı
Bu düzenlemelerin İç Tüzük’e eklenmesi halinde, disiplin ihlallerine karşı kademeli bir ceza sistemi uygulanacak.
Avrupa modeli inceleniyor: Fransa örneği
TBMM’de yürütülen çalışmalar kapsamında Fransa Parlamentosu’nda uygulanan disiplin sistemi de mercek altına alındı. Meclis Araştırma Hizmetleri Başkanlığı tarafından hazırlanan raporda, Fransa’daki dört aşamalı disiplin modelinin Türkiye için örnek teşkil edebileceği değerlendirildi.
Raporda ayrıca yasama sürecinde komisyonların daha etkin hale getirilmesi, kanun tekliflerinin esas çerçevesinin komisyonlarda oluşturulması ve Genel Kurul’daki tartışmaların bu doğrultuda yürütülmesi gerektiği vurgulandı.
Dört aşamalı disiplin sistemi nasıl olacak?
Fransa’daki uygulamadan esinlenilen taslak modele göre milletvekilleri için öngörülen cezalar şöyle:
- Sözlü uyarı: Maddi yaptırım içermeyen düzene çağrı
- Resmi uyarı: Bir ay boyunca maaşın dörtte biri oranında kesinti
- Kınama: Yarım maaş kesintisi
- Geçici çıkarma: İki ay boyunca yarım maaş kesintisi, 15 birleşim Genel Kurul’a katılamama ve TBMM’ye giriş yasağı
Disiplin ihlalinin tekrarı halinde, Meclis’ten uzaklaştırma süresinin 30 birleşime kadar uzatılması da seçenekler arasında yer alıyor.
AYM kararı yeniden dikkate alınıyor
Daha önce milletvekillerinin maaşlarından kesinti yapılmasını öngören bir düzenleme Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmişti. Yeni hazırlıkların, bu karar doğrultusunda hukuki riskleri azaltacak şekilde yeniden şekillendirildiği ifade ediliyor.
Amaç: Meclis’te düzen ve işleyiş
Yetkililer planlanan düzenlemenin amacının siyasi tartışmaları sınırlamak değil, Meclis çalışmalarının daha düzenli ve verimli yürütülmesini sağlamak olduğunu vurguluyor. İç Tüzük değişikliğinin netleşmesi halinde teklifin önümüzdeki dönemde TBMM gündemine gelmesi bekleniyor.