Kalın bağırsak kanseri, dünya genelinde en sık görülen kanser türleri arasında üçüncü sırada yer alıyor. Uzmanlar, erken tanının tedavi başarısını belirgin şekilde artırdığını vurgularken, 50 yaş üzerindeki bireyler için ücretsiz taramaların büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Kolorektal kanser, hem kadınlarda hem erkeklerde yaygın görülen kanser türleri arasında bulunuyor. Her yıl dünya genelinde milyonlarca yeni vaka tespit edilirken, hastalığa bağlı ölümler de ciddi bir halk sağlığı sorunu oluşturmaya devam ediyor. Türkiye’de de her yıl on binlerce kişiye bu tanı konuluyor ve vakaların büyük bölümünü 50 yaş ve üzerindeki bireyler oluşturuyor.
Milyonlarca kişiye ücretsiz tarama
Erken tanı sayesinde tedavi başarısının önemli ölçüde arttığı kolorektal kansere yönelik tarama programları, birinci basamak sağlık kuruluşlarında ücretsiz olarak uygulanıyor. Aile Sağlığı Merkezleri, Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri ile Sağlıklı Hayat Merkezlerinde yürütülen program kapsamında milyonlarca kişiye tarama hizmeti sunuldu.
Tarama sürecinde şüpheli bulgu tespit edilen kişiler, ileri tetkik ve değerlendirme için üst basamak sağlık kuruluşlarına yönlendiriliyor. Yapılan incelemeler sonucunda, test sonucu pozitif ya da şüpheli çıkan kişiler arasında erken evrede tanı konulan hastalar bulunuyor ve tedavi süreçleri gecikmeden başlatılıyor.
Risk faktörleri neler?
Kolorektal kanserin gelişiminde çeşitli risk faktörleri etkili oluyor. İleri yaş, fazla kilo, hareketsiz yaşam tarzı, işlenmiş ve yüksek yağlı gıdaların yoğun tüketimi, sigara ve alkol kullanımı ile ailede kalın bağırsak kanseri öyküsünün bulunması risk artırıcı unsurlar arasında yer alıyor.
Hastalık çoğu zaman erken dönemde belirgin şikâyet vermeden ilerleyebiliyor. Ancak dışkılama alışkanlıklarında değişiklik, uzun süren kabızlık ya da ishal, dışkıda kan görülmesi, nedeni açıklanamayan kilo kaybı ve kansızlık gibi belirtiler ortaya çıkabiliyor. Bu tür şikâyetler görüldüğünde vakit kaybetmeden bir hekime başvurulması öneriliyor.
Gaitada gizli kan testi iki yılda bir uygulanıyor
50-70 yaş aralığındaki kadın ve erkeklere yönelik olarak iki yılda bir ücretsiz gaitada gizli kan testi uygulanıyor. Hızlı tanı kitleri sayesinde kısa sürede sonuç alınabiliyor. Şüpheli durumlarda hastalar ileri inceleme için sevk ediliyor.
Uzmanlar, bu yaş grubundaki bireylerin iki yılda bir düzenli tarama yaptırmasını, ayrıca belirli aralıklarla kolonoskopi kontrolünü ihmal etmemesini tavsiye ediyor. Ailesinde kolorektal kanser öyküsü bulunan kişilerin ise daha erken yaşta tarama için sağlık kuruluşlarına başvurması gerektiği belirtiliyor.