UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Göbeklitepe, 2019’un “Göbeklitepe Yılı” ilan edilmesinin ardından ziyaretçi sayısında büyük artış yaşadı. Şanlıurfa’daki tarihi alan bugüne kadar 4 milyondan fazla kişiyi ağırladı.
Göbeklitepe, Şanlıurfa’nın 18 kilometre kuzeyindeki Örencik Mahallesi yakınlarında yer alırken, 1 Temmuz 2026 itibarıyla bugüne kadar 4 milyondan fazla ziyaretçiyi ağırladı. İnsanlık tarihine ışık tutan ören yeri, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer almasının yanı sıra 2019 yılının Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından “Göbeklitepe Yılı” ilan edilmesiyle birlikte yoğun ilgi görmeye devam ediyor.
Göbeklitepe, ilk olarak 1963 yılında İstanbul ve Chicago Üniversitelerinin ortak yüzey araştırmaları sırasında tespit edildi. Ancak bölgedeki bilimsel kazılar 1995 yılında başladı. Yapılan çalışmalar, insanlık tarihine ilişkin mevcut bilgilerin yeniden değerlendirilmesine neden olan önemli bulguları ortaya çıkardı.
Arkeolojik alanda bulunan T biçimli anıtsal taş sütunlar, dünyanın bilinen en eski tapınak merkezi olarak kabul edilen Göbeklitepe’nin en dikkat çekici unsurları arasında yer alıyor. Yaklaşık 6 metre yüksekliğe ulaşan sütunlar üzerindeki hayvan kabartmaları ve üç boyutlu figürler, Neolitik Çağ insanının sanatsal ve mimari becerisini gözler önüne seriyor.
Jeomanyetik araştırmalara göre bölgede bugüne kadar gün yüzüne çıkarılan altı anıtsal yapının dışında yaklaşık 20 yapının bulunduğu değerlendiriliyor. Göbeklitepe’nin yalnızca yerleşim alanı değil, dinsel amaçlarla kullanılan bir merkez olduğu ifade ediliyor.
Kazı çalışmalarını yaklaşık 20 yıl boyunca yürüten Prof. Dr. Klaus Schmidt, T biçimli sütunların insan figürlerini temsil ettiğini belirtmişti. Kazılarda elde edilen eserlerin bir bölümü ise Şanlıurfa Müzesi’nde ziyaretçilerin ilgisine sunuluyor.
Göbeklitepe ile ilgili bazı sorular ise hâlâ yanıt bekliyor. Tapınakların kimler tarafından inşa edildiği, 60 tona kadar ulaşan taş sütunların nasıl taşındığı ve yapıların neden toprakla örtülerek gömüldüğü arkeoloji dünyasının üzerinde çalışmayı sürdürdüğü konular arasında bulunuyor.
Göbeklitepe, 2011 yılında UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi’ne alınırken, 1 Temmuz 2018 tarihinde Bahreyn’de düzenlenen toplantıda UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil edildi.
Göbeklitepe, arkeoloji dünyasında insanlık tarihine ilişkin araştırmaların en önemli merkezlerinden biri olmayı sürdürüyor.