Adalet Bakanlığı verilerine göre bilişim yoluyla dolandırıcılık kapsamında açılan dosya sayısı 291 bin 379’a ulaştı. Bu dosyaların önemli bir bölümünde, dolandırıcıların kullandığı banka hesapları nedeniyle yargılanan “IBAN mağdurları” yer alıyor. Mağdurlar 12. Yargı Paketi’nde uzlaşma düzenlemesi talep ediyor.
Türkiye’de bilişim suçlarındaki artış sadece suç oranlarını değil adalet sisteminde derin bir mağduriyet tartışmasını da beraberinde getirdi. Özellikle dolandırıcılık şebekeleri tarafından kullanılan banka hesapları nedeniyle yargılanan binlerce kişi, kendilerini “IBAN mağduru” olarak tanımlıyor.
291 Bin 379 Dosya: Resmî Rakam Ne Anlatıyor?
Adalet Bakan Yardımcısı’nın paylaştığı resmî bilgilere göre, bilişim sistemiyle dolandırıcılık kapsamında açılan kamu davası sayısı 291 bin 379 olarak kayıtlara geçti. Bu dosyalar, Türk Ceza Kanunu’nun 158/1-f maddesi kapsamında değerlendirilen, bankaların ve bilişim sistemlerinin araç olarak kullanıldığı nitelikli dolandırıcılık suçlarını kapsıyor.
Yetkililerin verdiği bilgiye göre, bu geniş dosya havuzunun önemli bir kısmı başka kişilere ait IBAN’ların dolandırıcılık faaliyetlerinde kullanılması iddiasıyla açılan davalardan oluşuyor.
Tek Tek Ayrıştırılmış Veri Yok
291 bin 379 sayısı, halen yargı sürecinde olan veya haklarında dava açılmış tüm dosyaların toplamını ifade ediyor. Ancak bu dosyaların;
- Kaçında hesabını kullandıran kişinin sanık olduğu,
- Kaçında gerçek dolandırıcıların yakalandığı,
- Kaç dosyada mağduriyet giderilmesine rağmen ceza verildiği
konularında kamuoyuna açıklanmış net ve ayrıştırılmış bir resmî tablo bulunmuyor.
Bu durum IBAN mağdurlarının en çok tepki gösterdiği başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
“Parayı Ödedik, Yine de Yargılandık”
Kendilerini IBAN mağduru olarak tanımlayan kişiler dolandırılan vatandaşların zararlarını kendi ceplerinden karşıladıklarını, hatta kullanmadıkları paraların dahi borcunu üstlendiklerini belirtiyor. Buna rağmen, davaların “kamu davası” kapsamında ilerlemesi nedeniyle yargılamaların sürdüğü ve hapis cezalarıyla karşı karşıya kalındığı ifade ediliyor.
Platformların paylaşımlarında;
- Ailelerin dağıldığı,
- Anne, baba, kardeş ve çocukların cezaevine girdiği,
- Asıl faillerin ise çoğu dosyada tespit edilemediği
iddiaları sıkça dile getiriliyor.
Uzlaşma Neden Mümkün Değil?
TCK 158 kapsamındaki nitelikli dolandırıcılık suçlarında uzlaşma yolu genel olarak kapalı. Mağdur zararını karşılasa, şikâyetinden vazgeçse bile yargılama devam edebiliyor. IBAN mağdurları bu durumu “adaletle bağdaşmayan bir tablo” olarak nitelendiriyor.
Gözler 12. Yargı Paketi’nde
IBAN mağdurları, Meclis’te görüşülen 12. Yargı Paketi kapsamında;
- Asıl fail ile hesabı kullanılan kişinin ayrıştırılmasını,
- Zararın giderildiği dosyalarda uzlaşma yolunun açılmasını,
- İlk kez suça sürüklenen ve dolandırılan kişilere yönelik özel düzenleme yapılmasını
talep ediyor.
“291 Bin Dosyanın İçinde Biz de Varız”
Mağdurların ortak çağrısı ise tek bir cümlede özetleniyor:
“Biz dolandırıcı değiliz. Dolandırıldık bedelini ödedik ama yine de cezalandırılıyoruz. 291 bin dosyanın içinde binlerce mağdur hayat var.”
“291 bin dosya, bir şehir kadar hayat demek”